Marmaris’in Tarihi Kale Evleri

  • Nisan 2, 2020
  • 0
  • 68 Görüntüleme
Marmaris'in Tarihi Kale Evleri

Anne tarafım “Atasoy”, baba tarafım “Hacı İbrahim” lerden. Her iki aile Marmaris’in Tepe Mahallesi’nin tam tepesinde yaşamışlar. Bende Kale’ye yakın bir evde doğmuşum. Kale evlerini bu durumda bizden iyi kim bilebilir. “Kale Evleri de ne?” diyecek okurlar. Bizim Murat işte böyle enteresan işlerle uğraşır. Bunun için bir Pazar günü, Marmaris Limanı dışında, kayıkla balık avlarken, cepten buldu beni. Benden, Kale evleri konusunda yarım sayfayı bile bulmayan bir yazı istedi. Bu çocuğa “para kazanmak için kendine daha kolay bir iş bul “ diyesim  geldi ama kıramadım. İşte okuyorsunuz. “ Kale Evleri “ başlıklı yazıya başladım bile. Ancak evlerini bilmeden önce kaleyi bilmek gerekmez mi?

Marmaris Kalesi Kanuni’nin Rodos seferi öncesi veya sonrasında yapılmış kabul edilse de kesin bir bilgi yok. Ama burada bir kale vardı. Belki de antik çağda yani M.Ö. 6-7 yüzyıl arkaik dönemde Physkos (eski Marmaris) Asarlık Tepesi’ndeyken şimdiki kalenin bulunduğu yer bir adacıktı ve üzerinde ileri gözetleme yapılan, karakol hüviyetinde bir kale vardı. Şehrin limanı da Beldibi’ndeydi.

Eski Marmaris’in nüfusu çok azdı. Eğer nüfus fazla olsaydı antik bir tiyatrosu olurdu. Tiyatro Amos’da (Kumlubük) Cedrai’de (Sedir Adası) var da biz de neden yok? Nedeni nüfus az.

Kale içi ve dışı olmak üzere iki tür yerleşim var. Kanuni’den sonra kale içinde 20-30 aile yaşamış. Kale dışında barış ve güvenlik ortamı oluştukça nüfus da artmış. Bir gerçek var ki kale içi yada dışında da yapılar, kayalar üzerine inşa edildiği ve taban alanının inşaat için güçlük yarattığından öyle büyük yapılar olmamış. Çoğunluğu tek kat, sokaktan avluya açılan tahta ve çift kanatlı bir  kapı, buradan girişte asma ve sarmaşık familyasından veya başka türden çiçek yada ağaçlı (dut, incir, turunç gibi) bir avlu, bodrumda (bazı evlerde) bir sarnıç veya kuyu, taş bir merdivenle çıkılan sahanlık ve yine ahşap kapıdan girilen ilk oda bulunurdu. Burası günlük oturma odası olup buradan içerideki yatak odasına girilirdi. Her iki odada divanlar olurdu, üzeri ve arkası oyalı, işlemeli yastık ve kırlentlerle süslenirdi. Çift odalı evlerde, özellikle birinci odada mutlaka bir ocak (şömine) bulunurdu. Burası aynı zamanda mutfak ve kiler olarak kullanılır, malzemeler dolapta saklanırdı. Yatak odasında anne ve babanın karyolası vardı. Çocuklar yüklükte muhafaza edilen yataklarla yerde yatardı. Evlerin bazıları kiremit veya çinko örtülü bazıları ise toprak damlıydı. Toprak damlı evlerde yağmurda akmaması için damda devamlı demirbaş olarak duran silindir taşla (yuğgu) yağmur öncesi mutlaka toprak sıkıştırılırdı. Kiremitli evlerin çatısının en üstünde annenin çeyizinden bir kase, harçla kiremite yapıştırılır, yağmurla kaseye dolan sudan kuşların su içmesi amaçlanırdı. Zaten kale evleri sakinleri, hayvanları çok sever, her evin bir kedisi mutlaka olurdu. Tepe ve Kale evlerinin çatılarından o günden bu güne hala kediler dolaşır. Evlerin denize bakan cephelerinde bir veranda veya ahşap teras (kerevet) vardı. Sıcak yaz günlerinde aile bireyleri özellikle akşam yemeklerini burada yerler, geceleri de burada yatarlardı. Pencereler ahşap, dışlarında da kafes ve kanatları vardı. Odaların tavanları yüksek ve pencere üstlerinde raflar vardı. Bu raflara porselen ve bakır çanak, kase gibi objeler konurdu. Evlerin dışı ve içi kireç badanalı beyazdı. Tuvaletler bir foseptik çukuruna akar, orada depo edilirdi. Denize yakın olan evlerin foseptiği fırtınalı ve yağmurlu havalarda denize deşarj edilir, diğerlerininki de çok yağmurlu havada sokağa bırakılır, dolayısıyla denize ulaşırdı.

Bu haber de ilginizi çekebilir  Çevreye Zarar Veren De Koruyan Da İnsan!

Marmaris Life dergisi için paylaştığım Kale Evleri yazısını görüyorsunuz; bizi nostaljik ortama diğer bir deyişle geçmişe götürdü. Boşuna dememişler “geçmişini bilmeyen geleceğini iyi tayin edemez” diye. Geleceğimizi iyi tayin edip edemediğimizi bilemiyoruz  ama bildiğimiz bir şey var o da; her şeyin Marmaris için olduğu ve olması. Saygılarımla..

Erol Uysal

2005 – Marmaris Life dergisi Arşivi

Bu içeriği paylaşın
Video Haber Aboneliği için
Youtube: Marmaris Life Youtube Kanalı
Instagram: @marmarislifedergisi
Facebook: marmarislife
Twitter: @lifeofmarmaris

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir